Powiększanie tekstu: A A A
Szukaj

Niepełnosprawni nie mają wsparcia państwa i nie uczą się zawodu - raport NIK

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła w II kwartale 2012 roku kontrole w 7 ośrodkach prowadzących warsztaty terapii zajęciowej oraz w 6 powiatowych centrach pomocy rodzinie i jednym miejskim ośrodku pomocy społecznej. Wykazała ona, że wspierane przez państwo formy rehabilitacji społecznej i zawodowej dla osób niepełnosprawnych nie przynoszą efektów. Kontrolerzy przyjrzeli się turnusom rehabilitacyjnym w woj. kujawsko-pomorskim oraz warsztatom terapii zajęciowej w woj. wielkopolskim. W obu przypadkach zbadano, jak te formy pomocy były organizowane i finansowane. Wnioski są niepokojące – powiedział prezes NIK Jacek Jezierski.

Turnusy rehabilitacyjne, rehabilitację maję tylko w nazwie. Właściwie nie różnią się niczym od zwykłych turnusów sanatoryjnych albo wypoczynkowych. Uczestniczące w nich osoby nie nabywają nowych umiejętności społecznych, a właśnie to jest podstawowym celem takich wyjazdów. Organizatorzy turnusów pomijają lub ograniczają elementy rehabilitacji, które wymagają współdziałania i zaangażowania, nie zapewniają wykwalifikowanej kadry, nie dokonują indywidualnej oceny postępów uczestników – podkreślił Jezierski. Dodał, że zajęcia kulturalno-oświatowe dla niepełnosprawnych organizowane są wspólne z osobami ze zwykłych turnusów sanatoryjnych.

Kontrola wykazała, że powiatowe centra pomocy rodzinie kwalifikują osoby niepełnosprawne do uczestnictwa w turnusach niezgodnie z prawem i nierzetelnie. Pracownicy socjalni wydają skierowania na turnusy tylko na podstawie dokumentacji medycznej, która nie mówi o społecznych kompetencjach danej osoby. W rezultacie uczestnikami turnusów nie zawsze są ci, którzy potrzebują rehabilitacji społecznej.

NIK podkreśla, że powiatowe centra nierówno traktują uczestników przy przyznawaniu dofinansowania turnusów ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zdaniem Izby bezzasadnie preferują tych, którzy korzystają z systemowych środków unijnych. Takim kandydatom przyznają 100 proc. dofinansowania, podczas gdy innym – 30 proc.

Warsztaty terapii zajęciowej nie przygotowują osób niepełnosprawnych do podjęcia pracy zawodowej. Nie spełniają zatem swojej podstawowej funkcji. W latach 2010-2012 z ok. 300 uczestników warsztatów pracę znalazło zaledwie 7 osób, czyli ok. 2 proc. Większość osób bierze udział w zajęciach przez wiele lat. Warsztaty są zatem bardziej sposobem na wspólne spędzanie czasu lub co najwyżej na częściową poprawę relacji społecznych.

NIK informuje, że zespoły orzekające kierują na warsztaty terapii zajęciowej osoby, które nie mają szans efektywnie wykorzystać tej formy pomocy. Są bowiem w stanie zdrowia, który uniemożliwia podjęcie pracy, a nawet uczestniczenie w terapii. Np. na 167 osób biorących udział w czterech warsztatach prawie 90 proc. potrzebowało opieki albo wsparcia środowiskowego do prowadzenia normalnej egzystencji.

Zdaniem NIK potrzebne są zmiany w prawie, które pozwolą radom programowym warsztatów wpływać na sposób rekrutacji uczestników oraz kwalifikowanie ich do terapii. Minister Pracy i Polityki Społecznej mógłby wprowadzić obowiązkowy okres próbny dla potencjalnego uczestnika warsztatu.

NIK negatywnie oceniła ochronę danych osobowych uczestników warsztatów. W żadnym z nich nie były odpowiednio chronione te dane, które są szczególnie wrażliwe, gdyż dotyczą stanu zdrowia. Niedopuszczalna sytuacja wystąpiła w trzech warsztatach, które przekazywały szczegółowe informacje o zdrowiu uczestniczących w nich osób w sprawozdaniach dla powiatowych centrów pomocy rodzinie. NIK, biorąc pod uwagę skalę zaniedbań, skierowała do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa we wszystkich siedmiu skontrolowanych warsztatach.

Copyright © 2012 by Fundacja "Praca dla Niewidomych"
Wykonanie: ewipo.pl
Numer KRS: 0000158692, Konto bankowe fundacji: 31 1140 1010 0000 5300 0500 1001
Adres: ul. Jasna 22, 00-054 Warszawa, Tel.: 22 826 88 66 e-mail: fpdn@fpdn.org.pl